Ile trwa rozwód? Co wpływa na czas postępowania?

„Ile potrwa mój rozwód?” – to jedno z pierwszych pytań zadawanych przez osoby planujące zakończenie małżeństwa. Niestety nie ma jednej odpowiedzi, ponieważ każda sprawa rozwodowa ma indywidualny charakter. Czas postępowania zależy zarówno od okoliczności konkretnej sprawy, jak i od organizacji pracy sądu.

Na pytanie czy można przewidzieć, ile potrwa rozwód, odpowiedź musi być przecząca. Nie istnieje przepis określający, w jakim terminie sąd powinien zakończyć sprawę rozwodową. Każde postępowanie przebiega indywidualnie, a jego długość zależy od wielu czynników. Niektóre sprawy kończą się na pierwszej rozprawie, inne wymagają przeprowadzenia rozbudowanego postępowania dowodowego i szeregu rozpraw.

Na długość postępowania największy wpływ mają okoliczności konkretnej sprawy. Przede wszystkim dotyczy to pytania, czy małżonkowie są zgodni co do rozwodu. Jeżeli oboje małżonkowie są zgodni co do rozwiązania małżeństwa i nie pozostają w sporze co do jego skutków, postępowanie zwykle przebiega sprawniej i może zakończyć się na jednej rozprawie.

Sytuacja komplikuje się, gdy jedna ze stron sprzeciwia się rozwodowi albo między małżonkami istnieje spór dotyczący istotnych kwestii, w szczególności żądanie orzeczenia rozwodu z winy strony. Postępowania, w których jedna ze stron domaga się orzeczenia o winie, często wymagają przeprowadzenia większej liczby dowodów. Przesłuchanie świadków, analiza dokumentów czy ocena innych materiałów dowodowych wydłużają czas trwania sprawy. Więcej na ten temat przeczytasz w artykule Rozwód z orzekaniem o winie czy bez? Które rozwiązanie wybrać?

Jeżeli małżonkowie mają wspólne małoletnie dzieci, sąd musi rozstrzygnąć między innymi kwestie dotyczące władzy rodzicielskiej, miejsca zamieszkania dziecka, kontaktów z dziećmi, alimentów. Jeżeli rodzice nie są zgodni w tych kwestiach, postępowanie wymaga przeprowadzenia dodatkowych dowodów, co oczywiście wydłuża czas jego trwania.

Im bardziej skomplikowana sprawa, tym większa liczba dowodów może lun musi zostać zgłoszona przez strony. Przesłuchanie świadków, analiza dokumentów czy innych materiałów wymaga czasu i najczęściej skutkuje wyznaczaniem kolejnych terminów rozpraw.

W sprawach dotyczących dzieci sąd może uznać, że dla rozstrzygnięcia konieczne jest przeprowadzenie dowodu z opinii specjalistów. Sporządzenie takiej opinii również wpływa na długość postępowania.

Na czas trwania postępowania wpływa również liczba spraw rozpoznawanych przez konkretny sąd. W praktyce terminy rozpraw mogą różnić się pomiędzy poszczególnymi sądami okręgowymi, a zależy to od obciążenia danego sądu liczbą rozpoznawanych spraw i liczby orzekających w nim sędziów.

Najczęściej zadawane pytanie przez osoby zamierzające zakończyć związek małżeński dotyczy możliwości zakończenia rozwodu na pierwszej rozprawie. Jest to oczywiście możliwe i najczęściej dzieje się tak wtedy, gdy strony są zgodne co do rozwodu, nie domagają się orzekania o winie, uzgodniły kwestie dotyczące dzieci, materiał dowodowy jest wystarczający do wydania wyroku. Nie oznacza to oczywiście, że w każdym przypadku kiedy małżonkowie uzgodnili powyższe kwestie sprawa zakończy się już podczas pierwszego posiedzenia, ale praktyka wskazuje, że uzgodnienie tych kwestii zdecydowanie przyspiesza przebieg postępowania. Im bardziej konfliktowa jest sprawa, tym większe prawdopodobieństwo, że postępowanie będzie trwało dłużej.

Warto też zauważyć, że nie ma sposobu, który zagwarantuje szybkie zakończenie sprawy. Można jednak ograniczyć ryzyko niepotrzebnych opóźnień poprzez prawidłowe przygotowanie pozwu, dołączenie wymaganych dokumentów, precyzyjne sformułowanie żądań, przedstawienie istotnych dowodów już na początku postępowania, unikanie składania zbędnych wniosków. W wielu przypadkach znaczenie ma również gotowość stron do wypracowania porozumienia w kwestiach dotyczących dzieci lub alimentów.

Przykład

Małżonkowie zgodnie wnieśli o rozwód bez orzekania o winie i przedstawili porozumienie dotyczące wykonywania władzy rodzicielskiej oraz kontaktów z dzieckiem. Zakres postępowania dowodowego był ograniczony do niezbędnych czynności, co pozwoliło sądowi sprawnie zakończyć sprawę.

Odmiennie wygląda sytuacja, gdy strony pozostają w sporze co do winy, alimentów czy opieki nad dziećmi – wówczas postępowanie zwykle wymaga przeprowadzenia większej liczby dowodów.

Nie ma zatem uniwersalnej odpowiedzi na pytanie, ile trwa rozwód. O długości postępowania decyduje wiele czynników, w tym stopień skomplikowania sprawy, liczba zgłoszonych dowodów, sytuacja dotycząca wspólnych dzieci oraz organizacja pracy sądu. Odpowiednie przygotowanie do postępowania i przemyślana strategia procesowa mogą jednak ułatwić jego sprawny przebieg.

 

Najczęściej zadawane pytania

Czy rozwód zawsze trwa długo?

Nie. Niektóre sprawy kończą się stosunkowo sprawnie, zwłaszcza gdy strony są zgodne co do rozwodu i jego skutków.

Czy orzekanie o winie wydłuża postępowanie?

Często tak, ponieważ zwykle wymaga przeprowadzenia szerszego postępowania dowodowego.

Czy liczba świadków ma znaczenie?

Tak. Przesłuchanie większej liczby świadków może wiązać się z koniecznością wyznaczenia kolejnych terminów rozpraw.

Czy można przyspieszyć termin rozprawy?

Terminy rozpraw wyznacza sąd. Strony nie mają wpływu na harmonogram pracy sądu, jednak mogą zadbać o prawidłowe przygotowanie sprawy i unikanie działań, które powodują niepotrzebne opóźnienia.